Een trouwambtenaar (BABS) kiezen

De trouwceremonie is hét hoogtepunt van jullie grote dag. Jullie geven elkaar het ja-woord, omringd door iedereen die jullie lief is — en de persoon die dit moment in goede banen leidt, speelt daarin een hoofdrol. Dat is de trouwambtenaar, ook wel BABS genoemd. Maar wie is dat precies, wat doet zo iemand, en hoe kiezen jullie de juiste persoon? In dit artikel lees je alles wat jullie moeten weten.

Wat is een BABS?

BABS staat voor Buitengewoon Ambtenaar van de Burgerlijke Stand. Een trouwambtenaar is beëdigd en officieel bevoegd om huwelijken te sluiten. De trouwambtenaar (BABS) speelt een grote rol tijdens de ceremonie: hij of zij houdt een persoonlijke speech en maakt jullie officieel tot echtgenoten.

Een zelfstandig trouwambtenaar heeft meer vrijheden. De BABS kan in bijna elke gemeente voor één dag beëdigd worden en dus vrijwel overal de ceremonie voltrekken. Daarnaast zijn er maar twee verplichte onderdelen: het ja-woord en het tekenen van de akte. Een zelfstandig trouwambtenaar vult de ceremonie verder helemaal in zoals jullie dit willen en kan van het officiële praatje een feest maken.

Drie soorten trouwambtenaren

In Nederland hebben jullie de keuze uit drie opties om jullie huwelijk te laten voltrekken. Elk heeft zijn eigen voor- en nadelen.

1. De gemeentelijke BABS

Elke gemeente heeft meerdere trouwambtenaren in dienst, waar je vaak uit kunt kiezen. De gemeentelijke BABS van jullie keuze zal een afspraak maken en komt dan uiterlijk twee weken voor de trouwdatum bij jullie langs om jullie persoonlijke wensen te bespreken. Dit is doorgaans de meest betaalbare optie: de kosten voor een trouwambtenaar via de gemeente zijn gemiddeld zo'n €400. Dit betaal je aan de gemeente voor de gehele huwelijksvoltrekking en hier komen geen extra kosten meer bij.

Houd er wel rekening mee dat de keuzevrijheid in trouwambtenaren enorm verschilt per gemeente. In sommige gemeenten kies je uit 27 BABS'en, terwijl je in andere maar 2 opties hebt. Wil je trouwen op een locatie buiten het gemeentehuis of op een bijzondere dag, zoals in het weekend of op een feestdag, dan kunnen de kosten verder oplopen.

2. De zelfstandige trouwambtenaar

Een zelfstandig trouwambtenaar is een freelance BABS die je kunt inhuren voor een volledig persoonlijke ceremonie. Deze persoon wordt door de gemeente waarin je gaat trouwen voor één dag benoemd als BABS om het huwelijk rechtsgeldig te maken. Hierdoor kan een zelfstandig trouwambtenaar overal in Nederland een huwelijk voltrekken, mits de gemeente hiermee akkoord gaat.

Zelfstandige trouwambtenaren hebben vaak meer tijd en ruimte om de ceremonie aan te passen aan jullie persoonlijke wensen en verhalen. Kiezen jullie een zelfstandig trouwambtenaar, dan is het belangrijk dat jullie elkaar eerst goed leren kennen en er een klik ontstaat. Dat stelt de zelfstandig trouwambtenaar in staat om de huwelijksvoltrekking een persoonlijke noot mee te geven.

De prijs voor deze persoonlijke benadering ligt uiteraard wat hoger. Op basis van onderzoek onder meer dan 150 trouwambtenaren liggen de kosten van een zelfstandig trouwambtenaar over het algemeen tussen de €600 en €3.000, met het zwaartepunt tussen de €800 en €2.000. Vergeet niet dat een zelfstandig trouwambtenaar meer kost, omdat de gemeentelijke kosten er nog bovenop komen. Soms betaal je ook benoemingskosten. Maar je krijgt er veel voor terug: een langere, persoonlijkere ceremonie en uitgebreid contact vooraf. Zo wordt jullie ceremonie écht jullie verhaal.

3. Een vriend of familielid als BABS voor één dag

Nog persoonlijker is het wanneer jullie getrouwd kunnen worden door iemand die een belangrijke rol in jullie leven speelt. In dit geval kunnen jullie kiezen voor een trouwambtenaar voor 1 dag. In principe kan iedere Nederlander boven de 18 jaar voor één dag worden gevraagd als Buitengewoon Ambtenaar van de Burgerlijke Stand. Voorwaarde is wel dat de beoogde BABS niet onder curatele staat.

Dit vergt wel wat voorbereiding. De stappen zijn globaal als volgt:

1. Dien als bruidspaar een verzoek in bij de afdeling Burgerzaken van het gemeentehuis.
2. De persoon die jullie huwelijk sluit, moet een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aanleveren.
3. Als alle benodigde documenten in orde zijn, wordt jullie naaste door de gemeente aangewezen tot trouwambtenaar voor 1 dag. Daarna wordt er een afspraak gemaakt bij de rechtbank, waar jullie vriend of familielid beëdigd wordt.
4. Dien uiterlijk vier maanden voor de geplande trouwdatum een verzoek in voor een trouwambtenaar voor één dag.

Niet alle gemeenten staan een BABS voor één dag toe. Controleer dit dus eerst op de website van de gemeente waar jullie willen gaan trouwen. In 146 gemeenten mag een dierbare jullie huwelijk voltrekken, meestal tegen een meerprijs van gemiddeld €252,43.

Hoe kiezen jullie de juiste BABS?

Of jullie nu kiezen voor een gemeentelijke trouwambtenaar, een zelfstandige BABS of een bekende: de match is allesbepalend. Hieronder vind je de belangrijkste tips.

Bepaal jullie stijl en wensen

Het is belangrijk dat er een klik is en dat de stijl van de ambtenaar aansluit bij hoe jullie deze dag voor ogen hebben. Denk vooraf na over de volgende vragen:

• Willen jullie een serieuze, ontroerende ceremonie of juist een luchtige en humoristische sfeer?
• Hoe lang mag de ceremonie duren?
• Willen jullie eigen teksten, geloften of rituelen verwerken?
• Is tweetaligheid een vereiste?

Lees reviews en bekijk profielen

Hebben jullie een aantal trouwambtenaren gevonden waar jullie een goed gevoel bij hebben? Lees dan ervaringen van andere stellen. Veel zelfstandige trouwambtenaren hebben een eigen website of profiel op trouwplatforms waar jullie video's, recensies en voorbeelden van eerdere ceremonies kunnen bekijken. Daar kun je vaak al aan zien wat voor type BABS het is en of het bij jullie zou kunnen passen.

Plan een kennismakingsgesprek

Eerste indrukken zijn altijd belangrijk, dus ook bij een trouwambtenaar. Is de eerste indruk goed? Plan een kennismakingsgesprek en stel alle vragen die jullie hebben en benoem wat jullie belangrijk vinden bij de ceremonie. Benoem dit, zodat de BABS dit weet en kan toelichten hoe hij of zij dit zou toevoegen.

Vertrouw op jullie gevoel

Als je na een kennismakingsgesprek weer naar huis rijdt en je hebt allebei een goed gevoel, dan is dat vaak een goede graadmeter. Is er een twijfel? Dan zou ik het gesprek nog een keer aangaan; je kunt vragen stellen, of om opheldering vragen. Maar als het gevoel echt niet goed is, adviseer ik om een kennismakingsgesprek aan te gaan met een andere BABS.

Let op praktische zaken

Vergeet naast de persoonlijke klik ook de praktische kant niet te checken. Stel jezelf deze vragen:

• Is de BABS beschikbaar op jullie trouwdatum?
• Kies bij voorkeur voor een BABS dichtbij, omdat er vaak reiskosten bijkomen.
• Dingen zoals geluid, een andere taal of een tekst op maat brengen ook vaak extra kosten met zich mee. Vraag gewoon wat er precies bij zit: het aantal gesprekken, reiskosten of dat er extra kosten gelden voor andere talen, avond- en weekendtijden.
• Heeft de BABS ervaring met jullie type locatie of ceremonie?

Wanneer moet je boeken?

Populaire trouwambtenaren zijn snel volgeboekt, zeker in het hoogseizoen (mei tot en met september). Als vuistregel geldt: hoe persoonlijker de keuze, hoe eerder jullie moeten boeken. Voor een zelfstandige BABS is een jaar van tevoren boeken niet overdreven. Als de gewenste persoon al een Buitengewoon Ambtenaar van de Burgerlijke Stand is, vraag de benoeming dan uiterlijk 2 maanden voor de ceremonie aan. Is hij of zij nog geen BABS, dan vraagt u dit uiterlijk 4 maanden voor de ceremonie aan.

Gratis trouwen: is dat mogelijk?

Elke gemeente is wettelijk verplicht om de mogelijkheid tot kosteloos trouwen aan te bieden. Meestal wordt dan de maandagochtend aangeboden, maar er zijn een aantal andere beperkingen die het er niet gezelliger op maken. Veel stellen kiezen er dan ook voor om eerst snel en gratis te trouwen voor de wet en de echte feestelijke ceremonie los daarvan te plannen — op een moment en locatie naar eigen keuze, met een zelfstandige BABS die de dag volledig persoonlijk maakt.

Conclusie

De keuze voor een trouwambtenaar is minstens zo belangrijk als de keuze voor jullie trouwlocatie of fotograaf. Of jullie nu gaan voor de vertrouwde gemeentelijke BABS, een zelfstandige trouwambtenaar die jullie verhaal kent tot in de puntjes, of een geliefde naaste die die bijzondere rol op zich neemt — zorg dat er een echte klik is. Neem de tijd voor een kennismakingsgesprek, vergelijk profielen en vertrouw op jullie gevoel. Want de persoon die jullie in de echt verbindt, zal voor altijd onderdeel zijn van dat ene onvergetelijke moment.